Przypadek pacjenta - przepuklina brzuszna

Na przepuklinę brzuszną najczęściej cierpią dorośli. Stanowi ona chorobę nabytą, którą wywołują czynniki tj.: ciężka praca fizyczna, nadwaga czy palenie papierosów. Przepuklina brzuszna jest niezwykle niebezpieczna na tle innych przepuklin dla naszego zdrowia. Powoduje ona przesunięcie narządów wewnętrznych z tej części ciała w miejsca niewłaściwe.

Narządy znajdujące się w jamie brzusznej są przytrzymywane przez mięśnie i więzadła. Przepuklina powstaje w sytuacji, gdy któryś z tych narządów lub tkanka tłuszczowa przeciska się przez osłabiony fragment tej konstrukcji – poza granice jamy brzusznej, znajdując się w niewłaściwej dla siebie lokalizacji. Wyróżnić można również przepuklinę pachwinową, pępkową czy udową.

Przyczyny występowania przepukliny brzusznej u dorosłych

Przepuklinę brzuszną można podzielić na wrodzoną i nabytą. Pierwsza – powstaje najczęściej u małych dzieci na skutek nieprawidłowego rozwoju płodu. Druga – występuje u osób dorosłych poprzez oddziaływanie określonych czynników. Do grup najbardziej narażonych na wystąpienie tej choroby są osoby starsze, otyłe, kobiety w ciąży oraz mężczyźni z przerostem prostaty czy osoby wykonujące ciężkie prace fizyczne.

Najczęstsze objawy występowania przepukliny brzusznej u dorosłych

Do najczęstszych objawów występowania przepukliny brzusznej u dorosłych zaliczyć można przede wszystkim uwypuklenie błony otrzewnej, przekraczającej granice jamy brzusznej. Osoba chora cierpi także z powodu bólu brzucha, ucisku narządów, wymiotów i mdłości.

Przypadek pacjenta

Pacjent w wieku 45 lat zgłosił się do lekarza pierwszego kontaktu z powodu bóli brzucha oraz innego kształtu brzucha. Po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu przez lekarza, pacjent zostaje skierowany na badania laboratoryjne oraz USG, a także na konsultacje do lekarza chirurga. Po wykonaniu badań oraz badania palpacyjnego diagnoza została potwierdzona – pacjent cierpi na przepuklinę brzuszną. Zostaje skierowany na oddział chirurgiczny w celu wykonania operacji. Należy pamiętać, iż przepuklina się rozrasta, a choroba później wykryta powoduje, że usunięcie przepukliny staje się trudniejsza.

Czy można zapobiec występowaniu przepukliny?

Istnieje kilka wskazówek, które mogą być przydatne przy zminimalizowaniu ryzyka wystąpienia przepukliny. Przede wszystkim warto zadbać o szczupłą sylwetkę – a więc należy unikać niezdrowego jedzenia. Warto też wzmocnić mięśnie brzucha oraz na ile to możliwe, zrezygnować z ciężkich prac fizycznych.

Rehabilitacja oddechowa przed planowaną operacją przepukliny brzusznej

Dlaczego należy rehabilitować pacjentów przed planowaną operacją dużej przepukliny brzusznej? Pacjenci poddawani zabiegom naprawczym dużych przepuklin brzusznych są narażeni na częste powikłania ze strony układu oddechowego. Wynikają one zarówno z patologicznych zmian w układzie oddechowym w czasie trwania przepukliny, jak i powikłań występujących po zabiegu operacyjnym. U pacjentów z długo trwającą, dużą przepukliną brzuszną dochodzi do patologicznych zmian w funkcjonowaniu układu oddechowego. U pacjentów z istniejącą przepukliną brzuszną dochodzi do zachwiania fizjologicznej mechaniki oddychania. W czasie wdechu, gdy przepona się obniża, trzewia nie są przesuwane w kierunku jamy brzusznej, tylko tłoczone do worka przepuklinowego.  W konsekwencji ciśnienie w jamie brzusznej nie zwiększa się prawidłowo, co z kolei nie powoduje wystarczającego powiększania objętości klatki piersiowej i prawidłowej wymiany gazowej. W czasie wydechu przepona nie unosi się prawidłowo ku górze, gdyż nie działa na nią ciśnienie wewnątrzbrzuszne oraz mięśnie brzucha nie kurczą się efektywnie — u ludzi zdrowych efektywny skurcz mięśni pomaga w unoszeniu się przepony w górę w czasie wydechu.  W przypadku istnienia dużej przepukliny brzusznej nie ma stałych zmian ciśnień między klatką piersiową a jamą brzuszną, ciśnienie w tej ostatniej jest stale obniżone. U tych chorych często rozwija się wolno narastająca przewlekła niewydolność oddechowa, maskowana przez nadmierną pracę dodatkowych mięśni oddechowych, które częściowo przejmują funkcję przepony.

Głównym celem fizjoterapii oddechowej stosowanej przed zabiegiem jest wzmocnienie przepony osłabionej długotrwającą, dużą przepukliną oraz przygotowanie przepony do prawidłowego funkcjonowania po powrocie trzewi w ich fizjologiczne położenie. Wzmacniać należy ponadto mięśnie brzucha, które pełnią rolę stabilizującą ścianę jamy brzusznej Zaleca się również wykonywanie ćwiczeń wzmacniających dodatkowe mięśnie oddechowe, naukę ćwiczeń skutecznego kaszlu, ćwiczenia „przeciwzakrzepowe” oraz ogólnokondycyjne.

 

1) Problemy rehabilitacyjne chorych z dużymi przepuklinami brzusznymi, Magdalena Mackiewicz-Milewska, Zygmunt Mackiewicz, Wojciech Hagner